Gelecek Partili Yazıcı: Hükümet Sistemi, hukuksuzluğu kurumsallaştırmak için icat edilmiş bir sistem oldu

Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcı Prof. Dr. Serap Yazıcı, Kartal Kent Kültürü ve Demokrasi Derneği'nin, düzenlediği "Neden güçlendirilmiş parlamenter sistem?" başlıklı panelinde konuştu.

18.06.2022 19:57    Güncelleme: 18.06.2022 19:57

Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcı Prof. Dr. Serap Yazıcı, “Ne yazık ki hiçbir zaman Türkiye gerçek bir hukuk devleti olamadı. Özellikle 15 Temmuz darbe teşebbüsünün bastırılmasının ardından ilan edilen olağanüstü hal rejimi döneminde Anayasa öylesine açık bir biçimde ihlal edildi ve vatandaşlar mağdur edildi ki gerçek bir hukuksuzluk rejimi ortaya çıktı. Ve Cumhurbaşkanı Hükümet Sistemi de bu hukuksuzluğu kurumsallaştırmak için icat edilmiş bir sistem oldu” dedi.

Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcı Prof. Dr. Serap Yazıcı, Kartal Kent Kültürü ve Demokrasi Derneği'nin, düzenlediği "Neden güçlendirilmiş parlamenter sistem?" başlıklı panelinde konuştu. Yazıcı, Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem'e geçiş sürecinde yapılaması gerekenler ve mevcut durum hakkında görüşlerini paylaştı.

Yazıcı, “Türkiye'de binlerce hâkimin ve savcının kaderini belirleyen kurulun bütün üyeleri cumhur bloğu tarafından belirlenmekte. Böyle olduğu için hâkimler ve savcılar, Anayasa'nın ve kanunların kendilerine emrettiği görevleri yerine getirirken maalesef bağımsız hareket edememekte, kendilerini atayan ve azledebilecek olan iradenin emir ve talimatlarına açık hale gelmekte” dedi.

Prof. Dr. Serap Yazıcı şunları söyledi:

‘NE YAZIK Kİ HİÇBİR ZAMAN TÜRKİYE GERÇEK BİR HUKUK DEVLETİ OLAMADI’

“Türkiye aslında 1961 Anayasası’ndan itibaren hukuk devleti olduğunu deklare etmiş bir anayasa düzenine sahip. 1982 Anayasası'nda da bu tekrarlanmış durumda. Ama ne yazık ki hiçbir zaman Türkiye gerçek bir hukuk devleti olamadı. Özellikle 15 Temmuz darbe teşebbüsünün bastırılmasının ardından ilan edilen olağanüstü hal rejimi döneminde Anayasa öylesine açık bir biçimde ihlal edildi ve vatandaşlar mağdur edildi ki gerçek bir hukuksuzluk rejimi ortaya çıktı. Zaten Cumhurbaşkanı Hükümet Sistemi de bu hukuksuzluğu kurumsallaştırmak için icat edilmiş bir sistem oldu. Bu sistemde, Cumhurbaşkanı'nın elinde yürütme gücünün tamamı toplanmış değil. Aynı zamanda yasama üzerinde kontrol yetkisi var. Ne yazık ki yargı cihazının tamamına da hükmedecek bir güce sahip.

‘BİNLERCE HÂKİMİN VE SAVCININ KADERİNİ BELİRLEYEN KURULUN BÜTÜN ÜYELERİ CUMHUR BLOĞU TARAFINDAN BELİRLENMEKTE’

Tabii nasıl diyeceksiniz? En önemlisi şöyle: Bildiğiniz gibi hâkim ve savcıların özlük haklarını güvence altına alan mekanizmalara ihtiyacımız var. Bunlardan en önemlisi hâkim ve savcıların özlük hakkı konusunda karar verecek organların özerk olabilmesi. Yani bizim Hâkimler ve Savcılar Kurulu dediğimiz kurul. Şimdi ilginç bir biçimde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilirken yargıyı düzenleyen Anayasa hükmüne, bağımsızlığın yanında, tarafsızlık ibaresi eklendi ve kamuoyu zannetti ki yargı daha da güçlenecek. Oysa tam aksi oldu. Neden? Çünkü 13 kişiden oluşan Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun 6 üyesini Sayın Cumhurbaşkanı doğrudan doğruya seçebilmekte. 7 üyesini de Meclis'te cumhur bloğu seçmekte. Yani sözün kısası Türkiye'de binlerce hâkimin ve savcının kaderini belirleyen bu kurulun bütün üyeleri cumhur bloğu tarafından belirlenmekte. Böyle olduğu için hâkimler ve savcılar Anayasa'nın ve kanunların kendilerine emrettiği görevleri yerine getirirken, maalesef bağımsız hareket edememekte, kendilerini atayan ve azledebilecek olan iradenin emir ve talimatlarına açık hale gelmekte.

‘TÜRKİYE MAALESEF UZUN BİR SÜREDEN BERİ BU HUKUKSUZLUĞU YAŞIYOR’

Hâlbuki Anayasamızın 138. maddesi diyor ki 'Hâkim ve savcılar bağımsızdırlar, anayasaya, kanunlara, hukuka ve vicdani kanaatlerine göre karar verirler.' Ama maalesef Türkiye'de böyle olamıyor. Daha önemlisi Türkiye maalesef uzun bir süreden beri bu hukuksuzluğu yaşıyor. Otomatik tutukluluğa hükmedilebilmesi için sulh ceza hâkimlikleri kuruldu. Gerçekten bu hâkimlikler otomatik bir biçimde tutukluluğa hükmediyor. Hâlbuki bir hukuk devletinde tutukluluk istisnadır. Ancak sanığın hakkında ceza davası açılan sanığın kaçma riski varsa veya delilleri karartma riski varsa o zaman tutukluluğa hükmedilir. Hâlbuki biz kamuoyunda tanınan isimlerin tutukluluk süreçlerinden biliyoruz. Haklarında hüküm verilmiyor ama yıllarca tutuklu olarak özgürlüklerinden mahrum kılınıyorlar. Bu yolla da üstelik Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ilgili hükümlerini ihlal edilmiş olunuyor.

‘SAVCILAR KURULU VE HÂKİMLER KURULU BİRBİRİNDEN AYRILACAK’

Dolayısıyla neyi güçlendireceğiz? Yargıyı gerçek anlamda tarafsız ve bağımsız bir organ yapmak üzere gerekli tedbirleri alacağız. Bu hâkim ve savcıların özlük hakları konusunda karar verecek olan organlar, Türkiye'nin de üyesi olduğu Avrupa Konseyi'nin iki yan kuruluşu Venedik Komisyonu ve Avrupa Konseyi Yargıçlar Kurulu'nun kararlarına uygun olarak yeniden tasarlanacak. Savcılar Kurulu ve Hâkimler Kurulu birbirinden ayrılacak ve her iki organın üyeleri de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce ve nitelikli çoğunluk kuralıyla seçilecek biçimde yeniden oluşturulacak. Bu tabii çok önemli. Bu durum, kurullara demokratik meşruiyet kazandıracak. Bu Hâkimler ve Savcılar Kurulu özerklik kazandıktan sonra Yargıtay üyelerinin seçiminde bu kurul yetkili kılınacak. Böylece temyiz mahkemesi daha bağımsız bir organ haline gelecek. Danıştay'ın üyelerinin dörtte üçünü gene bu kurul seçecek. Dörtte birini Türkiye Büyük Millet Meclisi nitelikli çoğunlukla seçecek. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekilini gene sözü geçen kurul seçecek. Tabii bunlar hep yargıyı bağımsız hale getirecek.” (ANKA/Edda Sönmez)

Gelecek Partisi Serap Yazıcı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem

BAĞLANTILI HABERLER